Schikking in Minnesota: USA Powerlifting moet transvrouwen toch toelaten tot de vrouwencategorie

Vijf jaar nadat zij werd geweigerd voor de vrouwencategorie, heeft de Amerikaanse krachtsportbond USA Powerlifting erkend dat die weigering onwettig was. Eind april 2026 schikte de bond de zaak met JayCee Cooper, een transvrouw die in 2018 niet mocht meedoen aan twee wedstrijden in de vrouwencategorie. De schikking volgt op een uitspraak van de Minnesota Supreme Court van oktober 2025, die categorische uitsluiting van transvrouwen aanmerkte als discriminatie onder de Minnesota Human Rights Act.

Wat Cooper precies overkwam

Cooper trainde al als vrouw toen ze zich in 2018 bij USA Powerlifting aanmeldde. De bond weigerde haar inschrijving voor de vrouwencategorie en trok kort daarna haar lidmaatschap in, met een beroep op fysiologische verschillen tussen mannen en vrouwen — hormoonspiegels en andere factoren die volgens de bond een krachtvoordeel opleveren, ook na transitie. Pas in 2019 legde USA Powerlifting dat standpunt vast in een formeel beleid dat transvrouwen uitsloot van de vrouwencategorie. Cooper stapte in 2021 naar de Minnesota-rechtbank, met steun van de belangenorganisatie Gender Justice.

Een slingerende juridische weg

De zaak kende geen rechte lijn. Een rechter in eerste aanleg stelde Cooper in maart 2023 in het gelijk en verplichtte de bond haar beleid aan te passen. Het Minnesota Court of Appeals draaide die uitspraak in maart 2024 weer terug, met het argument dat er nog "genuine issues of material fact" waren over de vraag of hier daadwerkelijk sprake was van discriminatie. Pas in oktober 2025 velde de Minnesota Supreme Court het beslissende oordeel: een sportbond mag transvrouwen niet categorisch weigeren voor de vrouwencategorie. Dat gold volgens de rechter als discriminatie in een publieke voorziening (public accommodation) onder de Minnesota Human Rights Act. Een aparte, parallelle claim — of het beleid als "zakelijk noodzakelijk" kon gelden — verwees de rechter terug naar een lagere rechtbank, met de opdracht dat USA Powerlifting zou moeten aantonen dat het beleid écht nodig was voor de bedrijfsvoering en niet op stereotypen berustte, zoals Minnesota Public Radio beschrijft.

De schikking: erkenning zonder overtuiging

In plaats van die tweede ronde af te wachten, schikte USA Powerlifting de resterende claim. Jess Braverman, juridisch directeur van Gender Justice, verklaarde volgens CBS News Minnesota: "In de schikking die we met USA Powerlifting hebben bereikt, erkennen zij dat hun beleid dat transvrouwen uitsloot de wet overtrad." De bond zelf gaf in een verklaring aan dat voortprocederen "grotere risico's en kosten" met zich meebracht dan een schikking. Tegelijk liet voormalig bondsvoorzitter Larry Maile in een verklaring, geciteerd door onder meer PinkNews, weinig twijfel bestaan over de opvatting van de bond zelf: "Wat de eisende partij als een overwinning voor transgenderrechten framet, is een uitspraak die Minnesota heeft gedwongen een stap terug te zetten voor vrouwen, eerlijke competitie en gezond verstand." De bond erkent dus de juridische nederlaag, niet de onderliggende claim dat haar beleid stereotiep of onredelijk zou zijn.

Wat de rechter niet heeft beslist

Belangrijk is wat deze zaak niet oplevert: geen enkele rechter heeft hier geoordeeld dat er geen fysiek verschil bestaat tussen mannen en vrouwen in krachtsport, of dat mannelijke puberteit geen relevant krachtvoordeel oplevert. De Minnesota Supreme Court heeft alleen bepaald dat een categorische uitsluiting — zonder individuele toetsing of onderbouwing van zakelijke noodzaak — niet door de beugel kan onder de antidiscriminatiewet van die staat. Dat is een procedureel oordeel over hoe een bond haar beleid moet onderbouwen, geen inhoudelijk oordeel over sportwetenschap. USA Powerlifting bleek bovendien, zo bevestigt het Hof van Beroep in een eerdere tussenuitspraak, op het moment van de rechtszaak geen sluitend schriftelijk beleid te voeren — een zwakte die de bond juridisch kwetsbaar maakte, los van de vraag of haar oorspronkelijke zorg terecht was.

Een ander patroon dan bij World Aquatics

De uitkomst in Minnesota staat haaks op de richting die internationale sportbonden de afgelopen jaren juist insloegen. Waar World Aquatics zwemster Ana Caldas tot 2030 schorste nadat zij een verplichte sekstest weigerde — een zaak die liet zien wat er gebeurt zodra zelfverklaring tegenover verificatie komt te staan — kiest de Amerikaanse deelstaatrechter in Minnesota voor het omgekeerde uitgangspunt: zolang een bond geen individuele, zakelijk onderbouwde toets hanteert, telt zelfidentificatie als uitgangspunt. Dat verschil tussen Amerikaanse deelstaatwetgeving en internationale sportbonden is precies waarom de vrouwensport in de Verenigde Staten zo'n lappendeken van staatswetten en bondsregels is geworden: wat in Idaho bij wet verboden is, kan in Minnesota via de rechter juist afgedwongen worden. In het Verenigd Koninkrijk koos de hoogste rechter een andere weg: de UK Supreme Court bevestigde in 2025 dat de uitzondering voor single-sex sport in de Equality Act langs biologische lijnen moet worden gelezen, niet langs zelfidentificatie.

Wat dit betekent voor andere bonden

Voor Amerikaanse sportbonden die nog altijd categorische uitsluiting hanteren zonder individuele onderbouwing, is de Minnesota-zaak een waarschuwing: in staten met een brede antidiscriminatiewet is een krachtsportbeleid dat enkel verwijst naar "fysiologische verschillen" juridisch kwetsbaar als het niet is onderbouwd met een concrete, zakelijke noodzaaktoets. Dat plaatst bonden voor een onmogelijke keuze tussen twee juridische risico's: te streng beleid riskeert een discriminatieclaim, te soepel beleid riskeert dat vrouwelijke deelnemers een krachtvoordeel tegenover zich vinden dat de wedstrijd zelf ondermijnt. De schikking lost dat dilemma niet op — ze verschuift het alleen naar de volgende bond die voor de rechter wordt gedaagd.

Bronnen

CBS News Minnesota, "JayCee Cooper, transgender powerlifter, settles discrimination case with USA Powerlifting", 28 april 2026.
Minnesota Public Radio, "Transgender athlete reaches settlement with USA Powerlifting", Alex Haglund, 30 april 2026.
PinkNews, "Trans powerlifter JayCee Cooper wins discrimination settlement after ban from sport", 29 april 2026.
Wikipedia, "JayCee Cooper", geraadpleegd 7 oktober 2026.