WTA voert verplichte genetische geslachtstest in voor alle speelsters

Het damestennis heeft er sinds 21 juli 2026 een vaste toelatingseis bij: iedere speelster op de WTA Tour moet eenmalig een genetische test ondergaan die nagaat of het SRY-gen aanwezig is. Daarmee stapt de WTA af van een beleid dat draaide om hormoonwaarden, en sluit de bond aan bij een reeks sportbonden die het afgelopen jaar hetzelfde pad koos.

De maatregel staat beschreven in het geactualiseerde "Women's Eligibility Policy" van de WTA en werd na overleg met speelsters en medisch adviseurs door het bestuur goedgekeurd. Voor een tak van sport die decennialang zonder verplichte geslachtstest opereerde, is het een fundamentele koerswijziging.

Hoe de test werkt

De test zelf is eenvoudig: een wangslijmvliesuitstrijkje, speekselmonster of bloedafname is voldoende om te bepalen of het SRY-gen aanwezig is. Dat gen ligt op het Y-chromosoom en zet in de vroege ontwikkeling de aanmaak van testosteron en de mannelijke puberteit in gang. Elke speelster hoeft de test maar één keer in haar loopbaan te ondergaan.

Een negatieve uitslag, dus geen SRY-gen aangetroffen, betekent dat een speelster zonder verdere voorwaarden mag deelnemen aan WTA-toernooien. Bij een positieve uitslag volgt uitsluiting van het vrouwentoernooi, tenzij aanvullend medisch onderzoek een aandoening vaststelt — zoals volledige androgeenongevoeligheid (CAIS) — waardoor iemand ondanks het gen nooit een mannelijke puberteit heeft doorgemaakt.

Uitvoering via een gespecialiseerde testaanbieder

De WTA laat de tests niet zelf afnemen, maar werkt samen met een gespecialiseerde testaanbieder die de monsters verwerkt en de bond alleen een eligible/not eligible-uitslag terugkoppelt, zonder onderliggende medische details te delen met de organisatie. Dat moet de privacy van speelsters beschermen, terwijl de uitslag toch bindend is voor deelname.

Aansluiting bij een bredere trend in de sport

De WTA is niet de eerste bond die dit instrument invoert. World Boxing en World Athletics namen in 2025 al een verplichte SRY-test op in hun reglement, en het Internationaal Olympisch Comité kondigde in maart 2026 een vergelijkbare koerswijziging aan voor de vrouwencategorie op de Olympische Spelen. Waar eerdere generaties beleid vooral leunden op een testosterongrens, verschuift de sport nu breed naar een criterium dat teruggaat tot de genetische basis van geslachtsontwikkeling.

De achterliggende gedachte is dat een testosterongrens wel de hormoonspiegel op een bepaald moment meet, maar niets zegt over blijvende voordelen uit een doorgemaakte mannelijke puberteit — skeletopbouw, longcapaciteit en spierstructuur veranderen daar niet meer door. Een genetisch criterium legt in plaats daarvan vast of iemand die ontwikkelingsfase sowieso heeft doorgemaakt.

Reacties uit het tennis

In de aanloop naar de invoering klonken uiteenlopende geluiden. Een deel van de speelsters en analisten noemde de maatregel een noodzakelijke stap om de vrouwencategorie op de lange termijn te beschermen, juist omdat elke speelster er maar één keer mee te maken krijgt. Critici wijzen op de gevoeligheid van het onderwerp voor speelsters met intersekseconditie, en op de vraag hoe zorgvuldig de uitzonderingsprocedure bij een positieve testuitslag in de praktijk wordt toegepast.

De WTA benadrukt zelf dat de organisatie het beleid "met respect en zorgvuldigheid" wil uitvoeren en dat de test primair bedoeld is om de integriteit van de vrouwencategorie te waarborgen, niet om individuele speelsters te stigmatiseren.

Wat dit betekent voor de vrouwencategorie

Met de WTA-maatregel is het tennis de zoveelste grote sport die het criterium verlegt van hormoonwaarde naar biologisch geslacht bij geboorte. Voor de vrouwencategorie als geheel betekent dat een heldere, eenmalige toets in plaats van doorlopende hormooncontroles — en een sluitender antwoord op de vraag die in andere takken van sport al langer speelt: niet hoe laag het testosteron nu is, maar of er ooit een mannelijke puberteit is doorgemaakt.